Giữa lòng TP Hải Dương - đô thị loại I đang vươn mình mạnh mẽ và uy lực với nhịp sống tân tiến, quay quồng vẫn thấp thoáng những nét thiết kế cổ, gợi nhớ về một thuở phố xưa.

Nhà cổ Pháp “vẽ” đô thị xưa

Đi qua con phố Phạm Hồng Thái, nhiều người vẫn tạo điểm nổi biệt với ngôi nhà cổ kiểu Pháp nổi trội với tông vàng ấm. Theo tuổi thọ và sự thay đổi của thị hiếu, những ngôi nhà trên tuyến phố này cũng đổi kiểu nhữngh, sắc màu, riêng chỉ có nơi ở số 85 vẫn nguyên thiết kế thiết kế kiến trúc xưa. Năm nay, ngôi nhà này tròn 120 tuổi và người chủ sở hữu của nó là ông Tạ Mạnh Cường luôn luôn trăn trở về việc bảo tồn, giữ gìn.

dsc_1840.jpg

Căn nhà Pháp cổ của ông Tạ Mạnh Cường ở giữa phố Phạm Hồng Thái gây tạo điểm vượt trội với từng người mỗi lúc đi qua

Khi nhắc tới ngôi nhà rất dị, gắn bó với mình gần cả đời người, ông Cường vừa tự hào, vừa trầm ngâm. Căn nhà này do một địa chủ thuê người Pháp thiết kế và xây năm 1903. Sau nhiều biến cố lịch sử vẻ vang, những năm 50 của thế kỷ XX, ông bà của ông Cường thuê và tiếp theo mua lại của Nhà nước. Đến nay khi nhiều khu nhà ở cổ xung quanh và đang được cải tạo, khoác "áo mới" để phục vụ marketing, dịch vụ, chỉ riêng khu nhà ở của hộ hộ gia đình ông Cường dù nằm ở vị trí đắc địa tiện lợi cho marketing nhưng ông vẫn luôn luôn bảo vệ, không thay đổi bản như xưa, bỏ qua thời cơ tiến lên tài chính cho hộ hộ gia đình. Ông hồ hởi khoe: “Có lẽ đấy là căn duy nhất còn nguyên vẹn những giá trị của thiết kế Pháp trên địa bàn thành phố. Từ vật liệu xây dựng đến hoa văn, họa tiết trang trí vẫn như thuở bước đầu. Năm 2015, tôi có tu sửa nhưng tôn trọng đường nét xưa. Vật liệu dùng vôi, cát và mật mía. Đắp chiếc lá trên cột bé bằng bàn tay cũng tỉ mỉ, công phu, mất 2 tuần”.

thiet-ke-chua-co-ten-45-16b67b5cd4c7ee6e8bbdac3e20e03052(1).jpg

Những giá trị của thiết kế Pháp cổ thể hiện trên từng đường nét, sắc màu, rõ ràng của khu nhà ở số 85 phố Phạm Hồng Thái

Để thích thích hợp với thiết kế tổng thể ngôi nhà, thiết kế bên trong phía nằm trong cũng rất được ông Cường sắp xếp hợp lý, mang đậm nét hoài cổ. Đặc biệt, ông Cường đang sở hữu hơn 40 chiếc xe đạp Pháp cổ. Ông cũng đam mê sưu tầm, tìm kiếm những đồ vật mang đặc trưng của nước Pháp để điểm tô cho khu nhà ở nhuốm màu thời hạn tồn tại này.

thiet-ke-chua-co-ten-47.jpg

Bên trong khu nhà ở số 85 Phạm Hồng Thái, thiết kế bên trong hợp lý, thích hợp càng tôn thêm nét tươi trẻ thiết kế cổ

Sau khi xâm chiếm Thành Đông vào năm 1883, người Pháp phá bỏ thành trì quân sự kiên cố và nguồn gốc thiết kế thiết kế đô thị. Những ngôi nhà Pháp cổ được xây dựng và hình thành từ đây. Nó là hình tượng cho sự phồn hoa, thịnh vượng của đô thị Hải Dương thời bấy giờ. Đặc trưng của những ngôi nhà Pháp cổ là những họa tiết đối xứng, mang ý nghĩa thẩm mỹ và làm đẹp cao. Màu sắc chủ đạo là vàng, kem thể hiện sự vương giả, phồn thịnh. Hoa văn được trang trí cầu kỳ, tinh xảo tạo cho công trình đồ sộ cũng trở nên quyến rũ, thu hút.

3.jpg

Căn nhà Pháp cổ ở số 8 phố Bắc Kinh không những là nơi chứa đựng đầy ắp kỷ niệm của hộ hộ gia đình ông Nguyễn Đức Thắng mà vẫn chứng kiến những thăng trầm lịch sử hào hùng của mảnh đất Thành Đông. Hơn 100 năm đi qua, ngôi nhà vẫn vững chãi giữa phố phường đông đúc, tấp nập. Những nét thiết kế thiết kế kiến trúc Pháp cổ đặc trưng tồn tại giữa lòng đô thị tân tiến thu hút nhiều người tới đây tự sướng. Gia đình ông cũng đón tiếp rất nhiều thiết kế thiết kế kiến trúc sư tới xem thêm, tìm hiểu.

4(1).jpg

Căn nhà Pháp cổ của ông Thắng ở đầu phố Bắc Kinh vững chãi theo tuổi thọ

Điều ông Thắng lý tưởng nhất ở ngôi nhà cổ này là mái trần vôi rơm, thông thoáng vào mùa nắng và nóng nóng, đầm ấm trong mùa đông. Ngoài hoa văn trang trí không giống nhau, rực rỡ ông cũng tâm đắc với thiết kế cửa vòm cầu kỳ và công suất sử dụng qua nhiều năm vẫn không hư hại, phải thay thế sửa chữa. Hiện ngôi nhà này ông đã giao cho đàn ông vận hành và cũng yêu cầu thế hệ sau sẽ tiếp tục công việc công việc lưu giữ, trân trọng giá trị vật chất, tinh thần.

5.jpg

Theo thời hạn tồn tại, những công trình mang phong nhữngh Pháp cổ ở TP Hải Dương không thể nhiều, có ngôi nhà qua sửa chữa thay thế, cải tạo chỉ từ là những mảng thiết kế thiết kế chắp vá. Do đó cần phải có lịch trình, chính sách bảo tồn lưu giữ giá trị thiết kế thiết kế, lịch sử dân tộc, văn hóa truyền thống này.

Giữ hồn quê Việt

Nếu như khu vực trung tâm TP Hải Dương xưa nổi trội với nhà Pháp cổ thì vùng ven đô vẫn còn đó hộ gìn giữ được ngôi nhà theo phong nhữngh thiết kế thiết kế kiến trúc Việt xưa. Ông Đinh Văn Bàng ở khu 6, phường Việt Hòa luôn luôn tự hào vì được thế hệ trước trao truyền ngôi nhà cổ thiết kế thiết kế kiến trúc đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ.

toi-luon-tran-tro-dau-dau-viec-bao-ton-ngoi-nha-co-nay.-day-khong-chi-la-thu-vui-dam-me-ma-con-la-trach-nhiem-gin-giu-gia-tri-lich-su-6.jpg

Những họa tiết, ví dụ mang phong nhữngh đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ của ngôi nhà cổ ở phường Việt Hòa

Ngôi nhà cổ trong phòng ông Bàng đã gần 110 tuổi, truyền qua 4 đời. Nhà được xây dựng theo thiết kế thiết kế kiến trúc lòng thuyền làm bằng gỗ lim xanh, trên lợp ngói đất nung. Họa tiết, hoa văn trang trí là cây cối, con vật gắn sát với làng quê Việt như hoa cúc, hoa rau muống, cá chép… Chính giữa ngôi nhà đặt ngai thờ, nhang áng, câu đối ở hai bên. Phía trên ngai thờ là bức hoành phi bằng chữ Hán Nôm: "Đầu Diệc Thế", nghĩa thuộc người đứng đầu của một thế hệ, chữ nhỏ hơn ở ngay kề bên là "Duy Tân Ất Mão xuân", tức là ngôi nhà được xây vào trong ngày xuân năm Ất Mão (1915).

toi-luon-tran-tro-dau-dau-viec-bao-ton-ngoi-nha-co-nay.-day-khong-chi-la-thu-vui-dam-me-ma-con-la-trach-nhiem-gin-giu-gia-tri-lich-su-7.jpg

Dòng chữ Hán Nôm bên phải của bức hoành phi có đề "Duy Tân Ất Mão xuân", tức là ngôi nhà được xây dựng vào trong ngày xuân năm 1915

Ngôi nhà cổ được ông Bàng trân trọng, nâng niu, gìn giữ từng rõ ràng nhỏ. Với ông đây không chỉ là thể hiện lòng thành kính với tổ tiên, ông phụ vương nhưng vẫn để giáo dục, dạy dỗ con cháu về thời kỳ đã qua. Hiện ngôi nhà vẫn được ông Bàng không thay đổi bản, chỉ tu bổ để bảo vệ công trình.

9.jpg

Sau tuổi thọ nhiều năm trăn trở, dò la tìm kiếm, ông Phạm Kim Quy ở khu dân cư Đỗ Xá, phường Tứ Minh cũng thỏa ước mong khi phục dựng được ngôi nhà Việt cổ ngay trên mảnh đất phụ vương ông. Để dựng ngôi nhà này, ông phải cất công lên Thái Nguyên mua lại toàn bộ ngôi nhà Việt cổ ở đây rồi vận chuyển về TP Hải Dương. Ông cũng mất nhiều tuổi thọ, sức lực, tiền bạc lần tìm những vật dụng xưa để bài trí cho ngôi nhà.

toi-luon-tran-tro-dau-dau-viec-bao-ton-ngoi-nha-co-nay.-day-khong-chi-la-thu-vui-dam-me-ma-con-la-trach-nhiem-gin-giu-gia-tri-lich-su-8.jpg

Ngôi nhà cổ được ông Quy phục dựng lại vẫn chuẩn chỉnh chỉ những hoạt tiết, hoa văn xưa

Nói về lý do dựng lại nhà cổ giữa lòng đô thị, ông Quy giải bày: “Có quá khứ mới có hiện tại nên tôi luôn luôn muốn xây ngôi nhà Việt cổ để làm chốn đi về của con cháu”. Ngôi nhà cổ của ông Quy đều dùng những vật liệu xưa. Cách sắp xếp, bài trí, họa tiết, hoa văn cũng chuẩn chỉnh chỉ như thời những cụ.

10.jpg

Là đô thị trung tâm của tỉnh, TP Hải Dương ngày càng văn minh, tiên tiến với những nơi ở cao tầng san sát. Xen giữa nét tiên tiến ấy, những nếp nhà cổ mang đậm giá trị lịch sử hào hùng sẽ nhắc nhớ người dân về từng thời kỳ tiến lên của Thành Đông để thêm hãnh diện, tự hào.

Nội dung: NGUYỄN MƠ - NGUYỄN LAN